آنچه درمورد سنگ ساختمانی قبل از خرید بدانید
نکات قبل از خرید سنگ ها
انواع سنگ:
- سنگ مرمر :
- سنگ انیکس کرم
- سنگ مرمر طرح سبز وحشی
- سنگ مرمر طرح امپرادور تیره
- سنگ مرم سبز تیره
- سنگ مرمر طرح امپریال
- مرمر طرح قهوه ای طلایی
- سنگ مرمر طلایی
- سنگ مرمریت
- ۲. سنگ گرانیت:
- سنگ گرانیت مشکی نطنز
- سنگ گرانیت دانه اناری
- گرانیت آبی فیروزهای
- سنگ گرانیت گل پنبه ای
- سنگ گرانیت پرتقالی
- سنگ گرانیت خرمدره
- سنگ گرانیت سفید نطنز
- سنگ گرانیت قرمز یزد
3-سنگ تراورتن:
-
- سنگ تراورتن عباس آباد
- سنگ تراورتن طبس
- سنگ تراورتن ابیانه
- سنگ تراورتن ارس
- سنگ تراورتن حاجی آباد
- سنگ تراورتن دره بخاری
- سنگ تراورتن طرق
- سنگ تراورتن تکاب کرم
۵. سنگ کوارتز ...
۶. سنگ مرمریت ...
۷. ماسه سنگ ...
۸. سنگ گابرو ...
ویژگی های یک سنگ ساختمانی مناسب:
بافت سنگ
سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشد، به طوری که شیار، ترک و رگه های سست نداشته باشد و بدون پوسیدگی و یکدست و یکنواخت باشد.
جذب آب
سنگ ساختمانی نباید قابلیت جذب آب زیاد را داشته باشد، بنابراین نباید در آب متلاشی و حل شود.
پاکیزگیسنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد، درواقع باید کاملاً تمیز در دسترس باشد.
پایداری سنگ در برابر عوامل محیطی
سنگ طبیعی باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل نماید لذا باید در برابر باد، یخبندان، تغییرات دما و در صورت وجود جریان آب و همه عوامل فرسایش مقاومت کند.
پایداری مکانیکی
تاب فشاری برای قطعات باربر نباید کمتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد.
انواع سنگ ساختمانی
به طورکلی سنگ ها ازنظر طرح، رنگ، جنس و کیفیت به انواع مختلفی تقسیم می شوند که شرح چند مورد از کاربردی ترین های آن شامل:
۱. سنگ مرمر
سنگ مرمر نوعی سنگ دگرگونی آهکی به رنگ سفید و شفاف است که در برابر شرایط جوی تا حد خوبی مقاوم است، ولی به دلیل امکان هوازدگی در برابر شرایط آب و هوایی و احتمال کدر شدن تحت تابش نور عمدتاً در داخل ساختمان به کار می رود. به طورمعمول برش این سنگ در جهت موازی و عمود بر لایه ها می باشد که زیبایی چشم نوازی را ایجاد می کند. همچنین تنوع رنگ، قابلیت سابش و صیقل فوق العاده از ویژگی های منحصربه فرد این سنگ است که آن را جزء سنگ های گران قیمت دسته بندی کرده است.
۲. سنگ گرانیت
گرانیت جزء سنگ های آذرین با منشأ آتش فشانی است که از سختی و استحکام قابل ملاحظه ای برخوردار است. جالب است بدانید که از این سنگ به عنوان یکی از بهترین پوشش های کف برای ساختمان ها نام برده می شود که درعین حال می توان از اندر نمای بیرونی ساختمان ها بخصوص در مناطق بسیار سرد به عنوان یک سنگ بادوام با درصد نفوذ کم آب و میزان انبساط و انقباض کم استفاده نمود. از طرف دیگر با توجه به قیمت بسیار مناسب این سنگ و دوام آن و ثباتی که در رنگ خود دارد می توان آن را به عنوان یک سنگ نمای بسیار ایده آل در نظر گرفت.
همچنین مشاهده کنید:انواع سایبان های ساختمانی و مزایای آن
۳. سنگ تراورتن
سنگ تراورتن ازجمله سنگ هایی است که به عنوان یکی از بهترین نمونه های مورداستفاده چه در نمای بیرونی ساختمان و چه در دکوراسیون داخلی ساختمان شناخته می شود. کاربرد سنگ تراورتن به طورمعمول در نمای ساختمان، کف پوش، پله، سرویس های بهداشتی و سایر موارد دیگر می باشد. ازجمله معروف ترین سنگ های تراورتن، سنگ تراورتن حاجی آباد است که در کل دنیا شناخته شده است. این سنگ دارای طرح ابر و بادی و موجدار است و از قابلیت برشکاری فوق العاده ای برخوردار می باشد. سنگ حاجی آباد برای استفاده در نماکاری ساختمان و لابی هتل ها گزینه ای بسیار ایده آلی می باشد. درباره ی ویژگی های این محصول نیز می توان مطرح کرد که با توجه به تخلخل بالایی که این نوع سنگ دارد از آن می توان به عنوان یک عایق طبیعی نیز استفاده کرد. سنگ تراورتن در مقایسه با سنگ گرانیت قیمت مناسب تری دارد ازاین رو استفاده از آن نیز رایج تر است.
دلایل مقبولیت تراورتن
مقاومت بالا
زیبایی و قیمت مناسب
برش و صیقل پذیری ایده آل
وجود تخلخل جهت چسبیدن به ملات
۵. سنگ کوارتز
سنگ کوارتز نوعی سنگ دگرگونی بسیار سخت است که در اثر فشار و گرمای بسیار زیادی که به ماسه سنگ در لایه های زمین واردشده به وجود آمده است. این سنگ سطحی زبر و سخت و درعین حال بلوری دارد و می توان آن را در رنگ های قرمز، خاکستری و قهوه ای دید. از طرفی کوارتز سنگی با ظاهری شبیه مرمریت اما با مقاومت بیشتر و از طرف دیگر مشابه گرانیت ولی سخت تر از آن است. لازم به ذکر است که قیمت سنگ کوارتز نسبت به سایر سنگ ها پایین تر است.
۶. سنگ مرمریت
برخلاف آنچه ممکن است در اولین لحظه که نام این سنگ را می شنوید به ذهنتان برسد باید اذعان کنیم که سنگ مرمریت هیچ شباهتی به سنگ مرمر ندارد. جالب است بدانید که این نوع سنگ آب را جذب نمی کند اما در برابر هوازدگی و باران های اسیدی مقاومت کمی دارد که همین مقاومت کم باعث شده که این سنگ تنها در داخل ساختمان به کاربرده شود. همچنین لازم به ذکر است که سنگ های مرمریت خود به سه دسته سنگ چینی، سنگ کریستال و سنگ ابری دسته بندی می شوند. دراین بین سنگ مرمریت کریستال بافتی دانه درشت و بلورین دارد و سنگ مرمریت ابری نیز از نوارهای غیر موازی حاصل از تجمع کانی های روشن و تیره تشکیل می شود.
۷. ماسه سنگ
شاید تعجب کنید اگر متوجه شوید که ماسه سنگ حاصل تجمع ماسه ها در کف جویبارها می باشد و به همین دلیل است که این سنگ جزء سنگ های رسوبی در نظر گرفته می شود. به طورکلی می توان ماسه سنگ را به رنگ های سفید، خاکستری، قهوه ای مایل به قرمز، زرد، قرمز و قهوه ای در بازار مشاهده کرد و همین تنوع رنگ عاملی برای تطبیق پذیری بالای این نوع سنگ در صنعت ساخت وساز می باشد. از ماسه سنگ می توان در کف پوش، دیوار پوش، پوشش سقف، بالکن ها و استخرها استفاده کرد.
۸. سنگ گابرو
این سنگ نوعی سنگ آذرین درونی است که دارای رنگ تیره و بافتی درشت می باشد. رنگ گابرو سبز، سیاه و خاکستری مایل به سبز است که با صیقل کاری جلوه ای بی نظیر پیدا می کند. سنگ گابرو ازجمله سنگ هایی است که در ساخت کانتر کابینت، کاشی کف و سنگ نما ساختمان مورداستفاده قرار می گیرد. مقاومت سنگ گابرو در برابر هوازدگی بالا است، به همین دلیل از آن برای نماکاری ساختمان و کف پوش استفاده می کنند.
۹. سنگ آنتیک
سنگ آنتیک در دسته سنگ های دکوراتیو قرار دارد که از قرار دادن خرده سنگ های تراورتن در کنار یکدیگر ساخته می شود. جالب است بدانید که کاربرد این نوع سنگ در استفاده به عنوان سنگ تزئینی در نمای داخلی و بیرونی ساختمان و محوطه سازی باغ ها است.
۱۰. سنگ کریستال یا چینی
سنگ کریستال یا چینی یکی دیگر از گونه های سنگ های آهکی دگرگونی است که بلورهای ریز آن در سطح سنگ قابل رؤیت می باشد. این سنگ به دلیل دارا بودن کوارتز بیشتر از خاصیت سختی بالاتری نیز برخوردار است. همچنین جالب است بدانید که وجود ناخالصی در این نوع سنگ موجب ایجاد رگه های خاکستری یا مشکی، سبز، صورتی یا قرمز، زرد در بافت آن شده است.
لازم به ذکر است که تخلخل این سنگ پایین و جذب آب آن کم است، بنابراین این سنگ در محیط های مرطوب به خوبی قابلیت استفاده دارد.
۱۱. سنگ ازاره
سنگ ازاره که بانام سنگ تیشه نیز شناخته می شود نوعی سنگ کاربردی در ساختمان سازی به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به دیوارها است که عموماً از این سنگ در پایین دیواره ها استفاده می شود.
۱۲. سنگ مصنوعی
سنگ های مصنوعی (اونیکس) نوعی متریال تزئینی و دکوراتیو می باشد که از ترکیب سنگ های طبیعی با مواد افزودنی دیگر به دست می آید. این نوع از افزودنی های خاص قابلیت اعمال وزن کم به ترکیب سنگ طبیعی را داشته و درنتیجه نصب سنگ های اونیکس با سهولت انجام می پذیرد.
ویژگی های سنگ مصنوعی
مقاومت فیزیکی و حرارتی بالا
نفوذ رطوبت پائین، فرسایش کمتر و وزن پایین
تنوع در رنگ باقابلیت اجرای طرح های مختلف
قابلیت چسبندگی بیشتر به دیوار یا کف
مقاومت به یخ بستن تا پنجاه درجه سانتی گراد زیر صفر
مقاومت بالا در برابر عوامل جوی و نیز مقاومت رنگ در مقابل تشعشعات خورشید
همچنین مشاهده کنید:معرفی انواع پله پیش ساخته از ارزان تا گران + قیمت
به طورکلی کاربردهای سنگ های مصنوعی شامل استفاده در حمام و آشپزخانه، استفاده برای ستون های منزل در کنار استفاده در کف و نماهای داخلی و خارجی ساختمان می باشد.
۱۳. سنگ گنیس
گنیس نوع دیگری از سنگ های دگرگونی است که طی فرآیند دگردیسی گرانیت به وجود می آید. گنیس ازجمله سنگ های مقاوم و بادوام است به طوری که وزن مخصوص آن ۲.۶۹ و مقاومت بالایی در برابر خردشدگی دارد. همچنین ازجمله کاربردهای این نوع سنگ می توان در روسازی و استفاده به عنوان سنگفرش نام برد.
۱۴. سنگ دیوریت
یکی دیگر از سنگ هایی که برای نماکاری ساختمان، کف و پله ها مورداستفاده قرار می گیرد سنگ دیوریت است. سنگ دیوریت نوعی سنگ آذرین دانه درشت است که بافت دانه های آن به صورت شکل دار، هم اندازه یا بدون شکل است. این سنگ دارای رنگ بندی خاکستری، خاکستری تیره و خاکستری مایل به سبز است.
۱۵. سنگ توف
این نوع از سنگ ازجمله انواع سنگ های خاکسترآتشفشان بوده که به علت چسبندگی کم ذرات آن در اثر هوازدگی پوسته پوسته می شود و به صورت دانه های ریز از آن جدا می شود. این سنگ را به علت سبزی چشم نوازی که دارد در کار دیوار سازی، پارک سازی و دیوارهای حائل استفاده می گردد.
مشاهده کنید: طریقه استفاده از سیم چین در صنعت ساختمان
کاربردهای وسیع انواع سنگ
همان طور که در این مقاله نیز اشاره کردیم سنگ ها به دلیل مقاومت و پایداری در برابر عوامل مختلف در ساختمان سازی به وفور مورداستفاده قرار می گیرند. در عصر حاضر به دلیل آسان شدن عملیات استخراج سنگ، استفاده از آن در حال گسترش است و در مکان های مختلف ساختمان از آن استفاده می شود. ازجمله موارد کاربرد سنگ ها در صنعت ساختمان سازی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱. پوشش دیواره های داخلی ساختمان
جالب است بدانید که استفاده از سنگ برای دیوار داخلی ساختمان ظاهری بسیار باشکوه و خنک به آن می بخشد. اصولاً در این راستا از سنگ هایی با ظاهر خاص و زیبا استفاده می شود، علاوه بر آن تخلخل آن کم باشد تا در اثر شستشو با مواد شوینده آسیب نبیند و مقاومت آن کم نشود.
درواقع مصارف سنگ در پوشش داخلی شامل پوشش دیوار حمام و سرویس بهداشتی، ساختمان های اداری، فروشگاه ها، سالن های غذاخوری و هر مکان در دیدی می باشد.
۲. نماکاری ساختمان ها
یکی دیگر از موارد استفاده از سنگ، نماکاری ساختمان است. همان طور که میدانید در راستای پیاده سازی نمای ساختمان از سنگ های بادوام و مقاوم استفاده می شود تا در برابر عوامل مختلف محیطی دچار آسیب نشوند. شرایط متغیر جوی، تابش نور خورشید، یخبندان، گردوغبار، باران های اسیدی، آلودگی هوا و بسیاری عوامل دیگر ازجمله مواردی است که بر مقاومت سنگ اثر می گذارند؛ بنابراین توصیه می کنیم تا قبل از سنگ کاری نما و خرید سنگ به بررسی کانی های آن بپردازید چراکه سنگ هایی که دارای کانی آهن هستند مقاومت بالایی در برابر فرسودگی ندارند و در برابر آب وهوا اکسید می شوند. علاوه بر آن اگر ناخالصی در قسمتی از سنگ دیده شود می تواند منجر به تخریب آن گردد.
بیشتر بخوانید: نماهای ساختمانی و انواع آنها
لازم به ذکر است که سنگ نما را بر اساس منطقه و شرایط آب و هوایی که ساختمان در آن بناشده انتخاب می کنند. برای مثال سنگ هایی که تخلخل کمی دارند برای مناطق سردسیر مناسب هستند زیرا یخبندان و یا وزش باد منجر به تخریب آن ها نخواهد شد. در کل سنگ نما به دلیل قرار گرفتن در هوای آزاد و شرایط متغیر جوی باید از پایداری لازم برخوردار باشد تا انتخاب مناسبی برای نما به حساب بیاید.
۳. سنگ های کف سازی
سنگی که برای راه پله و کف سازی مورداستفاده قرار می گیرد در معرض سایش و ضربه خواهد بود، بنابراین باید بسیار سخت باشد و از مقاومت سایشی و ضربه ای بالایی برخوردار باشد. علاوه بر آن سنگ کف و پلکان به دلیل قرار گرفتن در معرض آلودگی باید تخلخل کمی داشته باشند تا در اثر شستشو با مواد شوینده و ریختن مواد اسیدی یا بازی روی آن نفوذناپذیر بوده و آسیب نبیند. همچنین لازم به ذکر است که ازجمله سنگ هایی که برای کف و پله ها مناسب است شامل سنگ های کوارتز و گنیس می شود.
۴. سنگ های پوشش دیواره ها
سنگ هایی که برای دیوارها و شالوده به کار می روند به صورت نامنظم و بدون شکل خاص چیده می شوند و به طورکلی برای صرفه جویی در هزینه ساخت وساز از سنگ هایی که در منطقه دیده می شوند استفاده می گردد. همچنین در راستای پر کردن فاصله بین سنگ ها نیز از تکه های ریزتر سنگ استفاده می کنند. لازم به ذکر است که سنگ های متخلخل و سنگ هایی که دارای لایه بندی بوده و قابلیت انحلال آن ها بالاست، برای دیوار و شالوده مناسب نیستند؛ اما سنگ های سخت با مقاومت فشاری بالا و وزن مشخص مناسب این کار می باشند. به طورکلی نیز ماسه سنگ و سنگ آهکی ازجمله گزینه های مناسب برای دیوار و شالوده به شمار می آیند.
۵. سنگ های دکوراتور و مناسب برای زیباسازی فضا
به طورکلی سنگ هایی که از رنگ و ظاهر مناسبی برخوردار هستند و علاوه بر دوام بالا مقاومت خمشی و کششی خوبی نیز دارند در تزئینات داخلی ساختمان کاربرد دارند. این سنگ ها برای تزئین دیوار شومینه، ستون ها، قاب درب و پنجره و بسیاری از مکان هایی بااهمیت در بحث زیبایی به کار می روند.
نکات مهم در هنگام خرید سنگ
به یاد داشته باشید که هر سنگ با توجه به ویژگی فیزیکی و شیمیایی که دارد برای مکان خاصی مناسب است؛ بنابراین در هنگام خرید سنگ حتماً باید به محلی که سنگ را برای آن تهیه می کنیم توجه بیشتری داشته باشیم. به عنوان مثال تراورتن برای نمای خارجی، مرمر برای تزئین نمای مجلل داخلی، مرمریت برای کف فرش و نمای داخلی، گرانیت برای کف پوش و پله بسیار مناسب است و متناسب با شرایط محیطی هر محیط انتخاب می شود؛ بنابراین توجه به این نکته ازجمله مسائل ضروری است
دقت کنید که ظاهر سنگ مورد خریداری باید بدون ترک، درز، خلل و فرج، پوسیدگی و رگه های سست باشد. لازم به ذکر است که با ضربه زدن روی سنگ با استفاده از جسمی فلزی می توان تا حدودی به وجود ترک و شیار آن پی برد. درواقع شنیدن صدای شیشه مانند، حاکی از عدم وجود ترک در بافت سنگ می باشد.
در هنگام خرید سنگ، بارگیری و حمل حتماً نظارت کافی را داشته باشید، چراکه در بسیاری از موارد، سنگ در یکی از این مراحل ممکن است آسیب ببیند.
همچنین مشاهده کنید: اطلاعات ساختمان های درحال ساخت
قیمت انواع سنگ
قیمت انواع سنگ های ساختمان با توجه به کیفیت و نوع آن تعیین می شود. درواقع در بررسی قیمت سنگ، ارزان و گران بودن آن مفهوم زیادی نداشته و تفاوت قیمت به دلیل تفاوت در کیفیت و نوع سنگ است. برای مثال سنگ نما تراورتن قیمتی متفاوت از سنگ گرانیت دارد. همچنین و به طورکلی محل استخراج سنگ، تنوع در ساختار و کیفیت سنگ نیز در تعیین قیمت آن مؤثر است.
طبقهبندی زمینشناسی سنگهای ساختمانی (دیدگاه علمی)
برای درک رفتار سنگ در برابر نیروهای وارده و شرایط جوی، شناخت منشاء زمینشناسی آن ضروری است. در مهندسی ساختمان، سنگها بر اساس نحوه تشکیل به سه دسته کلی تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیهای مکانیکی متفاوتی را دیکته میکنند:
الف) سنگهای آذرین (Igneous Rocks)
این سنگها حاصل سرد شدن ماگما (مواد مذاب) هستند. اگر سرد شدن در عمق زمین رخ دهد (مثل گرانیت)، بافتی درشتدانه و سخت ایجاد میشود.
ویژگی بارز: تخلخل بسیار کم، جذب آب ناچیز، مقاومت فشاری و خمشی بسیار بالا.
کاربرد: مناسبترین گزینه برای کفسازی مکانهای پرتردد و محیطهای صنعتی.
ب) سنگهای رسوبی (Sedimentary Rocks)
از تهنشین شدن رسوبات و بقایای موجودات در بستر آبها و فشرده شدن آنها طی میلیونها سال پدید میآیند (مثل تراورتن و لایماستون).
ویژگی بارز: ساختار لایهای، تنوع رنگی بالا و تخلخل بیشتر نسبت به سنگهای آذرین.
کاربرد: به دلیل وجود تخلخل (سوراخهای ریز)، چسبندگی فوقالعادهای با ملات سیمان دارند و گزینهای ایدهآل برای نمای ساختمان محسوب میشوند.
سنگهای رسوبی (Sedimentary Rocks)
ج) سنگهای دگرگونی (Metamorphic Rocks)
زمانی که سنگهای آذرین یا رسوبی تحت فشار و حرارت بسیار بالا قرار میگیرند، ساختار مولکولی آنها تغییر کرده و تبلور مجدد مییابند (مثل تبدیل سنگ آهک به مرمر).
ویژگی بارز: قابلیت سابپذیری عالی و سطحی صیقلی و درخشان.
کاربرد: دکوراسیون داخلی، پلهها و فضاهای لوکس.
معرفی انواع سنگهای رایج در بازار سنگ ایران
در بازار سنگ ایران، نامگذاریها گاهی با تعاریف دقیق زمینشناسی تفاوت دارد. در اینجا پرکاربردترین سنگها را با رویکردی فنی بررسی میکنیم:
۱. تراورتن (Travertine)؛ پادشاه نمای رومی
تراورتن یک سنگ رسوبی متخلخل است که از رسوبات چشمههای آب گرم تشکیل میشود.
آنالیز فنی: حفرات موجود در پشت این سنگ مانند “اسکوپ طبیعی” عمل کرده و ملات به داخل آن نفوذ میکند؛ این ویژگی خطر سقوط سنگ از نما را به حداقل میرساند. مقاومت خوبی در برابر بارانهای اسیدی و تابش UV خورشید دارد.
بهترین کاربرد: نمای اصلی (کلاسیک و مدرن)، دیوارهای محوطه.
۲. گرانیت (Granite)؛ نماد سختی
سنگی آذرین با چگالی بالا (حدود ۲.۷ گرم بر سانتیمتر مکعب) که بافتی همگن دارد.
آنالیز فنی: گرانیت بسیار سخت برش میخورد و جذب آب آن نزدیک به صفر است. نکته حیاتی این است که به دلیل تخلخل بسیار پایین، چسبندگی ضعیفی به ملات دارد و استفاده از آن در نما بدون اسکوپ کردن (مهار مکانیکی)، خطای محض مهندسی است.
بهترین کاربرد: کف پارکینگ، پلههای پرتردد، کانتر آشپزخانه، آزمایشگاهها.
۳. مرمریت (Marble/Marmarit)؛ زیبای حساس
در بازار ایران به سنگهای آهکی متراکم و برخی سنگهای دگرگونی ضعیف، مرمریت میگویند. برخلاف نامش در انگلیسی (Marble)، با سنگ مرمر واقعی تفاوت دارد.
آنالیز فنی: دارای رگههای رنگی زیباست اما مقاومت سایشی کمتری نسبت به گرانیت دارد. مهمترین نقطه ضعف مرمریت، حساسیت به نور خورشید و رطوبت است؛ رنگ آن در برابر آفتاب میپرد و در معرض تغییرات دمایی ترک میخورد.
بهترین کاربرد: کفسازی داخلی (هال و پذیرایی)، دیوارهای داخلی، راه پلههای داخلی. (هرگز در نمای بیرونی استفاده نشود).
مرمریت (Marble/Marmarit)
۴. مرمر (Onyx)؛ متریال لوکس
این سنگ همان Onyx علمی است که خاصیت عبور نور را دارد و از خلوص بالایی برخوردار است.
آنالیز فنی: کانی اصلی آن کلسیت است. بسیار نرمتر از گرانیت بوده و به راحتی خش برمیدارد. قیمت بسیار بالایی دارد و معمولاً به صورت اسلَبهای بوکمچ (Book-match) و فورمچ (Four-match) فرآوری میشود.
بهترین کاربرد: لابی هتلها، دیوارهای پشت تلویزیون (TV Wall)، اماکن مذهبی و فضاهای نیازمند نورپردازی خاص.
مرمر (Onyx)
۵. سنگ چینی یا کریستال (Crystal Marble)
نوعی مرمریت است که دچار دگرگونی شدید شده و بلورهای آن درشت و قابل رویت هستند.
آنالیز فنی: صدای ضربه به این سنگ شبیه صدای ظروف چینی است (وجه تسمیه). جذب آب بسیار پایینی دارد و بر خلاف مرمریتهای معمولی، در برابر سرما و گرما مقاوم است.
بهترین کاربرد: سرویسهای بهداشتی، حمام، نمای ساختمان (در مناطق کمنور) و سنگ ازاره.
فاکتورهای فنی در انتخاب سنگ
انتخاب سنگ مناسب فراتر از سلیقه است؛ این یک تصمیم مهندسی مبتنی بر اعداد و ارقام است. برای مثال، سنگی که جذب آب بالایی دارد، در صورت استفاده در نمای مناطق سردسیر، بر اثر یخزدگی آب درون حفرهها متلاشی خواهد شد. جدول زیر مقایسهای کلی میان ویژگیهای فنی سنگهای رایج ارائه میدهد:
فاکتورهای فنی در انتخاب سنگ
انتخاب سنگ مناسب فراتر از سلیقه است؛ این یک تصمیم مهندسی مبتنی بر اعداد و ارقام است. برای مثال، سنگی که جذب آب بالایی دارد، در صورت استفاده در نمای مناطق سردسیر، بر اثر یخزدگی آب درون حفرهها متلاشی خواهد شد. جدول زیر مقایسهای کلی میان ویژگیهای فنی سنگهای رایج ارائه میدهد:
اصول اسکوپ و نصب ایمن سنگ (نکات اجرایی)
یکی از چالشهای اصلی در صنعت ساختمان ایران، جدا شدن سنگ از نما (Dela mination) پس از گذشت چند سال است. این پدیده خطرناک اغلب به دلیل نادیده گرفتن اصول انبساط و انقباض و عدم استفاده از مهار مکانیکی رخ میدهد.
چرا اسکوپ کردن الزامی است؟
سنگهایی مانند گرانیت و مرمریت خلل و فرج کمی دارند و ملات سیمان نمیتواند به خوبی در بافت آنها نفوذ کند. با تغییرات دما، ضریب انبساط متفاوت سنگ و بتن باعث جدایی آنها میشود. “اسکوپ” (Scope) یک قطعه فلزی گالوانیزه است که سنگ را به صورت مکانیکی به ملات پشت آن قفل میکند.
انواع روشهای اسکوپ:
اسکوپ پروانهای: شیاری در پشت سنگ ایجاد شده و گیره فلزی درون آن قرار میگیرد.
اسکوپ سیمی (Z): روشی سنتی اما کارآمد که با ایجاد شیار و رد کردن سیم گالوانیزه انجام میشود.
روشهای نصب مدرن
نصب دوغابی (Wet Fix): روش سنتی با استفاده از ملات ماسه و سیمان. برای ارتفاعات کم و سنگهای متخلخل (مثل تراورتن) مناسب است
نصب خشک (Dry Fix): در این روش ملات حذف میشود. سنگها توسط شاسیکشی فلزی و اتصالات آلومینیومی روی نما نصب میشوند.
مزایا: سرعت بالا، کاهش وزن مرده ساختمان، مقاومت عالی در برابر زلزله.
برای مناطق سردسیر با یخبندان زیاد، چه سنگی مناسبتر است؟
سنگهایی با جذب آب پایین (تخلخل کم) مانند سنگ چینی (کریستال) و گرانیت بهترین مقاومت را در برابر چرخههای ذوب و یخبندان (Freeze-Thaw) دارند. تراورتن نیز اگر به خوبی فرآوری شده و حفرات آن با رزین مرغوب پر شده باشد، عملکرد قابل قبولی دارد.
تفاوت سنگ اسلَب (Slab) و تایل (Tile) در چیست و کدام به صرفهتر است؟
تایلها سنگهایی با ابعاد کوچک و برشخورده (مثل ۴۰×۴۰ یا ۶۰×۶۰) هستند که حمل و نصب آسانی دارند. اسلَبها ورقهای بزرگ سنگ (مثلاً ۲×۳ متر) هستند که زیبایی یکپارچه و رگههای طبیعی سنگ را به نمایش میگذارند. اسلَبها به دلیل فرآوری پیچیدهتر و نیاز به نصب تخصصی، قیمت تمامشده بالاتری دارند اما جلوهای بسیار لوکستر به فضا میبخشند.
فاوت اصلی مرمریت و تراورتن چیست و چرا مرمریت برای نما توصیه نمیشود؟
تراورتن دارای سوراخهای ریز (تخلخل) است که باعث چسبندگی عالی به ملات و مقاومت در برابر تغییرات دما میشود. اما مرمریت بافتی متراکمتر و آهکی دارد؛ این سنگ در برابر اشعه UV خورشید تغییر رنگ میدهد و در مواجهه با سرما و گرما دچار ترکهای مویی و شکستگی میشود. بنابراین، مرمریت مخصوص فضاهای داخلی (مسقف) است.
آیا استفاده از سنگ گرانیت در نمای ساختمان ممنوع است؟
خیر، ممنوع نیست اما شرایط خاصی دارد. گرانیت سنگی بسیار سنگین و کمتخلخل است که به ملات نمیچسبد. طبق مقررات ملی ساختمان، استفاده از گرانیت در نما الزاماً باید با سیستم “اسکوپ کامل” یا “نصب خشک” انجام شود. نصب دوغابی ساده گرانیت در ارتفاع، خطر سقوط صددرصدی دارد.
بهترین و مقاومترین سنگ برای کف پارکینگ کدام است؟
برای کف پارکینگ که در معرض سایش لاستیک خودرو، روغنریزی و شستشوی مداوم با مواد شیمیایی است، سنگ گرانیت بهترین گزینه است. سنگهای چینی (کریستال) مقاوم نیز انتخاب خوبی هستند، اما مرمریتها و تراورتنها به مرور زمان دچار خوردگی و لکپذیری میشوند.